گذرنامه بر اساس ماده ۱ قانون گذرنامه، سندی رسمی است که توسط مأموران صلاحیتدار دولت جمهوری اسلامی ایران صادر میشود و به اتباع ایرانی برای مسافرت به خارج، اقامت در کشورهای دیگر یا بازگشت به ایران اعطا میگردد.به همین دلیل، تهیه پاسپورت برای هر شهروند ایرانی که قصد خروج از کشور را دارد، الزامی است.
در بسیاری از موارد، بهویژه وقتی مسئله رضایت ولی یا پیچیدگیهای قانونی پیش میآید، مشورت با وکیل یا استفاده از تجربه وکلای متخصص در امور گذرنامه میتواند فرآیند را سریعتر و بدون مشکل پیش ببرد.
برای دریافت گذرنامه، فرد باید با در دست داشتن اصل شناسنامه، کارت ملی، آخرین گذرنامه (در صورت وجود) و عکس بیومتریک به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس +۱۰) مراجعه کند.
در تهران و بسیاری از شهرهای بزرگ، این دفاتر بهصورت گسترده فعال هستند و روند دریافت گذرنامه را تسهیل کردهاند. با این حال، شرایط اخذ پاسپورت برای دختران بسته به سنشان متفاوت است و نیاز به بررسی دقیق دارد.
حالا شرایط را بر اساس گروههای سنی مختلف بررسی میکنیم:
شرایط دریافت پاسپورت برای دختران قبل از 18 سالگی
مطابق ماده 18 قانون گذرنامه، افراد زیر 18 سال برای اخذ پاسپورت نیاز به اجازه ی محضری از سوی ولی قهری (پدر یا پدر بزرگ) یا قیم خود دارند. با این وجود، در ادامه تبصره ی سه این ماده برای افراد زیر 18 سالی که که ولی آنها فوت شده است و طبق حکم دادگاه به حد رشد رسیده و یا به ولی یا قیم دسترسی ندارند و دارای شرایط فوق الذکر می باشند، دریافت گذرنامه و اجازه ی خروج از کشور را منوط به ارائه موافقت دادستان شهرستان محل درخواست گذرنامه کرده است.
شرایط دریافت پاسپورت برای دختران بین 18 سالگی تا ازدواج
دریافت پاسپورت برای دختران مجرد بالای 18 سال نیاز به اجازه نداشته و آنها می توانند با در دست داشتن مدارک مذکور اقدام به دریافت گذرنامه نمایند. لازم به ذکر است که اگرچه زنان مجرد بالای 18 سال برای دریافت گذرنامه مانعی ندارند اما بنا به مصوبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، برای خروج از کشور باید اذن ولی داشته باشند.
شرایط دریافت پاسپورت برای خانمها بعد از ازدواج
در رابطه با شرایط دریافت پاسپورت برای زنان شوهردار هرچند که سن آنها کمتر از 18 سال باشد، قانون گذرنامه در بند سه بیان داشته است: زنان شوهردار ولو كمتر از 18 سال تمام با موافقت كتبي شوهر و در موارد اضطراري اجازه دادستان شهرستان محل درخواست گذرنامه كهمكلف است نظر خود را اعم از قبول درخواست يا رد آن حداكثر ظرف سه روز اعلام دارد، كافي است. لازم به ذکر است مطابق ماده 19 قانون مذکور مرد می تواند هر زمان که بخواهد از اجازه ی خود عدول کرده و بدین ترتیب از خروج زن ممانعت به عمل خواهد آمد و گذرنامه ی او تا رفع مانع ضبط خواهد شد.
همچنین بانوان بالا 18 سال که در زمان تجرد گذرنامه دریافت نموده اند، بعد از ازدواج برای خروج از کشور نیاز به رضایت همسر دارند.
شرایط دریافت پاسپورت برای خانمها بعد از طلاق
در خصوص شرایط اخذ گذرنامه برای بانوان بعد از طلاق باید گفت زنان مطلقه تا سقف سنی 40 سالگی برای اخذ گذرنامه نیازمند اجازه ولی قهری یا دادگاه میباشند.
با توجه به موارد بیان شده در رابطه با شرایط اخذ پاسپورت برای افراد مختلف، در پاسخ به سوال مطرح شده باید گفت قانون دریافت گذرنامه و اجازه ی خروج از کشور را برای شما که به پدر و جد پدری خود دسترسی نداردی، منوط به ارائه موافقت دادستان شهرستان محل درخواست گذرنامه کرده است.
مواد قانونی قابل استناد – شرایط اخذ پاسپورت و اجازه خروج
ماده 1 قانون گذرنامه
گذرنامه سندي است كه از طرف مأموران صلاحيتدار دولت جمهوری اسلامی ایران مذكور در اين قانون براي مسافرت اتباع ايران به خارج و يا اقامتدر خارج و يا مسافرت از خارج به ايران داده ميشود.
ماده 2 قانون گذرنامه
اتباع ايران براي خروج از كشور و يا اقامت در خارج و يا مسافرت از خارج به ايران بايد تحصيل گذرنامه نمايند. صدور گذرنامه منوط بهارائه اسنادي است كه هويت و تابعيت ايراني تقاضاكننده را ثابت نمايد. اسناد مزبور به موجب آييننامه اجرايي اين قانون تعيين خواهد شد.
ماده 3 قانون گذرنامه
خروج از كشور بدون ارائه گذرنامه يا مدارك مسافرت مذكور در اين قانون ممنوع است.
ماده 18 قانون گذرنامه
براي اشخاص زير با رعايت شرايط مندرج در اين ماده گذرنامه صادر ميشود:
1- اشخاصي كه كمتر از هجده سال تمام دارند و كساني كه تحت ولايت و يا قيمومت ميباشند با اجازه كتبي ولي يا قيم آنان
تبصره 1 – افراد مزبور به جز موارد فوقالذكر در مواقع اضطراري با تشخيص كميسيوني مركب از نمايندگان وزارتخانههاي كشور، اطلاعات، امورخارجه و شهرباني و نماينده دادستاني كل كشور كه به دعوت وزارت كشور و در محل اين وزارتخانه تشكيل ميگردد، مجاز به خروج انفرادي خواهندبود. متقاضيان اين تبصره مكلفند مدارك مربوط را به اداره گذرنامه تحويل و از آن طريق به كميسيون مزبور ارسال گردد.
تبصره 2 – صدور گذرنامه و اجازه خروج از كشور براي افراد كمتر از هجده سال كه والدين آنها فوت شده يا به حكم دادگاه محجور تشخيص داده شود.و باتفاق قيم يا سرپرست قانوني خود قصد خروج از كشور را دارند، بلامانع ميباشد.
تبصره 3 – صدور، تمديد، تفكيك و تجديد گذرنامه براي افراد كمتر از هجده سال به وسيله نمايندگيهاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور بهجز در موارد استثناء در بندهاي اين قانون ممنوع ميباشد.
تبصره 4 – افرادي كه ولي آنها فوت شده و طبق حكم دادگاه به حد رشد رسيده و يا به ولي يا قيم دسترسي ندارند و داراي شرايط فوقالذكر باشندميتوانند با ارائه موافقت دادستان شهرستان محل درخواست گذرنامه، گذرنامه و اجازه خروج دريافت دارند.
2- مشمولين وظيفه عمومي با اجازه كتبي اداره وظيفه عمومي.
3- زنان شوهردار ولو كمتر از 18 سال تمام با موافقت كتبي شوهر و در موارد اضطراري اجازه دادستان شهرستان محل درخواست گذرنامه كهمكلف است نظر خود را اعم از قبول درخواست يا رد آن حداكثر ظرف سه روز اعلام دارد كافي است. زناني كه با شوهر خود مقيم خارج هستند و زنانيكه شوهر خارجي اختيار كرده و به تابعيت ايراني باقي ماندهاند از شرط اين بند مستثني ميباشند.